Günümüzde bireylerin temel hak ve özgürlüklerini tehdit eden suç tiplerinden biri de ısrarlı takip (stalking) suçudur. Özellikle dijitalleşmenin hız kazanmasıyla birlikte bu suç, yalnızca fiziksel değil, sanal ortamda da sıkça rastlanan bir olgu hâline gelmiştir. Mağdurlar üzerinde ciddi psikolojik ve sosyal etkiler doğuran ısrarlı takip, Türk Ceza Kanunu’na (TCK) 2022 yılında 123/A maddesi ile dâhil edilmiştir.
Israrlı takip fiillerinin kanunda suç olarak düzenlenmesinin önemi, daha büyük ve daha ağır neticeleri olan başkaca suçların işlenişinde bir başlangıç teşkil etmekte olan ısrarlı takip fiillerinin bu vahim neticeler meydana gelmeden cezalandırılmasıdır.
Israrlı takip; mağdura yönelik fiziki veya dijital ortamda sürekli ve tekrarlayan biçimde yapılan rahatsız edici davranışlar bütünüdür. Bu davranışlar mağdurun güvenlik endişesi yaşamasına veya yaşam tarzının ciddi biçimde değişmesine yol açmaktadır.
Birçok ülke ısrarlı takibi müstakil suç tipi olarak düzenlemiştir. Özellikle Almanya, ABD ve İngiltere gibi ülkelerde stalking kapsamlı bir biçimde ele alınmaktadır. Türkiye’de ise bu düzenleme geç sayılabilecek bir tarihte, kadına yönelik şiddetle mücadele politikaları çerçevesinde yürürlüğe girmiştir.- TCK m. 123/A’nın Getirdiği Düzenleme
Temel Hâl: Israrlı bir şekilde mağduru fiziken takip eden veya iletişim araçlarıyla sürekli rahatsız eden kişi, 6 aydan 2 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Nitelikli Hâller: Suçun;
-Çocuğa karşı,
-Eş veya boşandığı eşe karşı,
-Israrlı biçimde bilişim sistemleri kullanılarak,
-Kamu görevlisinin görevinden kaynaklanan nüfuzu kötüye kullanılarak işlenmesi hâlinde ceza artırılmaktadır. - Herkes bu suçun faili olabilir, mağdur ise belirli veya belirlenebilir bir kişi olmalıdır. Bunun yanı sıra, ısrarlı takip suçu için kastın varlığı şarttır. Suç; fiziken takip, sosyal medya üzerinden rahatsız etme, sürekli telefon ile arama şekillerinde işlenebilir. Önemle belirtmek gerekir ki; kanun koyucu düzenlemeyi yaparken fiziken takip etme eyleminin yanında, “bulunduğu yerlerde bulunma” eylemini bilinçli olarak eklememiştir. Tesadüfi karşılaşmalar ve denk gelmeler fiziken takip etme olarak kabul edilmemektedir.
Yine; temas kurmaya çalışmak hareketi ile mağdur ile failin mutlaka temas kurmasına gerek olmadığı, temas kurmaya çalışmanın suçun oluşumu bakımından yeterli olduğu dikkate alınmalıdır. - Suçun ispatı bakımından özellikle bilişim kanalları kullanılarak işlenen suçlarda mağdurun duruma ilişkin ekran kaydı, fotoğraf ve sair şekillerde delil toplaması büyük önem arz edecektir. Bu noktada, mağdurun kolluğa intikal ettiği andan itibaren kolluğun hızlı hareket etmesini sağlamak hayati önem arz eder. Kanımızca, ısrarlı takip suçuna maruz kalan mağdurlar açısından, cinsiyet fark etmeksizin ücretsiz psikolojik destek sağlanması da gereklidir.