Dolandırıcılık Suçlarında Savunma ve Mağdur Vekilliği

Dolandırıcılık, bir kimseyi hileli davranışlarla aldatarak onun veya başkasının zararına haksız yarar sağlamaktır. İnternet ve mobil bankacılığın yaygınlaşmasıyla birlikte bu suç, son yıllarda en çok soruşturulan suçlardan biri hâline gelmiştir. Dosyaların önemli bir bölümünde şüpheli, hileyi kuran kişi değil, banka hesabını veya IBAN’ını başkasına kullandıran kişidir. Av. Beste Bayram, dolandırıcılık soruşturma ve davalarında hem şüpheli ve sanık müdafiliği hem de mağdur vekilliği yapmaktadır.

Dolandırıcılık Suçları kapsamında verilen hukuki destek

• Basit ve nitelikli dolandırıcılık soruşturma ve davalarında savunma
• Banka hesabını, kartını veya IBAN’ını kullandıran kişilerin savunması
• TCK m.158/4 kapsamında indirim ve uyarlama talepleri
• Bilişim sistemleri ve banka aracı kılınarak işlenen dolandırıcılık
• Kendisini kamu görevlisi veya banka çalışanı olarak tanıtma yoluyla dolandırıcılık
• Etkin pişmanlık ve zararın giderilmesi süreçleri
• Dolandırıcılık mağdurları için şikâyet ve paranın izinin sürülmesi talepleri
• Hesap blokesi ve elkoyma kararlarına itiraz

Dolandırıcılık suçunun unsurları

Suçun oluşması için üç unsur birlikte aranır: failin hileli davranışlarda bulunması, bu davranışların mağduru aldatabilecek nitelikte olması ve mağdurun veya bir başkasının zararına, fail ya da başkası lehine haksız bir yarar sağlanması. Hile, basit bir yalandan öte, mağdurun denetleme imkânını ortadan kaldıran belirli bir yoğunluğa ulaşmalıdır.

Bu nedenle sözleşmeye aykırılık, borcun ödenmemesi veya ticari başarısızlık kendiliğinden dolandırıcılık oluşturmaz. Kastın, yani en baştan aldatma iradesinin bulunup bulunmadığı her dosyada ayrıca araştırılır. Hukuki bir ilişkiye dayanan alacağı tahsil amacıyla hileye başvurulması ise daha az cezayı gerektiren ve şikâyete bağlı ayrı bir hâl olarak düzenlenmiştir (TCK m.159).

Nitelikli dolandırıcılık hâlleri (TCK m.158)

Suçun kanunda sayılan biçimlerde işlenmesi cezayı ağırlaştırır. Uygulamada en sık karşılaşılan nitelikli hâller şunlardır:

• Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması,
• Kişinin kendisini kamu görevlisi, banka, sigorta ya da kredi kurumu çalışanı olarak tanıtması veya bu kurumlarla ilişkili olduğunu söylemesi,
• Dinî inanç ve duyguların istismar edilmesi,
• Kişinin içinde bulunduğu tehlikeli durum veya zor şartlardan yararlanılması,
• Kamu kurum ve kuruluşlarının araç olarak kullanılması ya da zararına işlenmesi,
• Tacir veya şirket yöneticisi olan kişilerin ticari faaliyetleri sırasında işlenmesi,
• Basın ve yayın araçlarının sağladığı kolaylıktan yararlanılması.

Bu hâllerde ceza üç yıldan on yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır; bazı bentlerde hapis cezasının alt sınırı dört yıldan, adli para cezası ise suçtan elde edilen yararın iki katından az olamaz. Suçun üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi cezayı yarı oranında, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmesi bir kat artırır.

Hesabını veya IBAN’ını kullandıranlar: TCK m.158/4

Uygulamada pek çok kişi, bir tanıdığının ricasıyla ya da küçük bir komisyon karşılığında banka hesabını kullandırdığı için dolandırıcılık suçunun faili gibi yargılanmaktadır. 7589 sayılı Kanunla Türk Ceza Kanunu’nun 158. maddesine eklenen dördüncü fıkra, bu durumdaki kişiler için ayrı bir değerlendirme getirmiştir: 157 ve 158. maddelerdeki suçlara iştirakin yalnızca banka veya kredi kartının, hesap bilgilerinin, IBAN’ın ya da kripto varlık hesabının kullanılmasını sağlayan bilgilerin verilmesiyle sınırlı olması hâlinde verilecek ceza yarı oranında indirilir.

İndirim, fiilin bu sınırı aşmadığı hâllere özgüdür. Hesaba gelen parayı çeken, başka hesaplara aktaran, mağdurla iletişim kuran veya organizasyonda başka bir rol üstlenen kişi bakımından uygulanmaz. Düzenleme derdest dosyaları ve infaz aşamasındaki hükümlüleri de etkiler: kesinleşmiş hükümlerde mahkemenin ihtarından itibaren altı ay içinde zararın tamamen giderilmesi hâlinde etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanılabilmesi öngörülmüştür.

Öte yandan hesabını kullandıran herkesin cezalandırılması da zorunlu değildir. Kişinin, hesabının suçta kullanılacağını bilmediği ve öngörmediği — yani kastının bulunmadığı — somut delillerle ortaya konabilirse beraat kararı verilmelidir.

Etkin pişmanlık ve zararın giderilmesi

Dolandırıcılık suçunda mağdurun zararının aynen geri verme veya tazmin yoluyla tamamen giderilmesi, etkin pişmanlık indirimini sağlar (TCK m.168). Zarar, kovuşturma başlamadan önce giderilirse ceza üçte ikisine kadar; kovuşturma başladıktan sonra, hüküm verilmeden önce giderilirse yarısına kadar indirilir. Kısmen giderme hâlinde indirimin uygulanabilmesi için ayrıca mağdurun rızası aranır.

Basit dolandırıcılık suçu uzlaştırma kapsamındadır; taraflar anlaşırsa dosya dava açılmadan kapanabilir. Nitelikli dolandırıcılıkta ise uzlaştırma uygulanmaz.

Dolandırıldıysanız ne yapmalısınız?

1. Bankanızı derhal arayarak işlemi bildirin; paranın gittiği hesaba bloke konulmasını ve işlemin iptalini talep edin.
2. Dekont, mesaj, arama kaydı, ilan ve ekran görüntülerini silmeden saklayın.
3. En kısa sürede Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa şikâyette bulunun. 7571 sayılı Kanunla getirilen düzenleme, bilişim yoluyla işlenen bu tür suçlarda menfaatin aktarıldığı hesabın kısa süreyle askıya alınmasına imkân tanımaktadır; zaman kaybetmemek önemlidir.
4. Şikâyet dilekçesinde paranın aktarıldığı hesap ve sonraki hesapların tespiti ile elkoyma kararı verilmesini isteyin.

Mağdur vekili olarak; şikâyetin hazırlanması, soruşturmanın takibi, davaya katılma ve zararın tahsili için gerekli hukuki yollar izlenir. Ayrıntı için mağdur ve katılan vekilliği sayfasına bakabilirsiniz.

Süreç nasıl ilerler?

1. 01
   Dosyanın ve para hareketlerinin incelenmesi

   Hesap ekstreleri, IP ve HTS kayıtları, mağdur beyanları ve yazışmalar incelenir.

2. 02
   Kastın değerlendirilmesi

   Şüphelinin hileden haberdar olup olmadığı, menfaat sağlayıp sağlamadığı somut delillerle ortaya konur.

3. 03
   Zararın giderilmesi

   Etkin pişmanlık veya uzlaştırma imkânı varsa, zamanlaması ve yöntemi planlanır.

4. 04
   Savunma

   İfade ve duruşmada suç vasfı, iştirak biçimi ve TCK m.158/4 indirimi yönünden savunma yapılır.

5. 05
   Kanun yolu ve uyarlama

   Karara karşı istinaf ve temyiz; kesinleşmiş hükümlerde lehe kanun uygulaması talep edilir.

Görevli mahkeme ve başvuru mercileri

Basit dolandırıcılık davalarına asliye ceza mahkemesi bakar. Nitelikli dolandırıcılık suçu, 25 Aralık 2025’te yürürlüğe giren 7571 sayılı Kanunla ağır ceza mahkemesinin görev alanından çıkarılarak asliye ceza mahkemesinin görevine alınmıştır; bu tarihte ağır ceza mahkemelerinde görülmekte olan davalar ise aynı mahkemelerde sonuçlandırılır. Yetkili mahkeme kural olarak suçun işlendiği, yani haksız yararın sağlandığı yer mahkemesidir.

Dolandırıcılık Suçları: sık sorulan sorular

Son güncelleme: 2 Ekim 2026 · Av. Beste Bayram

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat ve içtihat değişebilir. Somut olayınız için avukatınıza danışın.