Taksirli suçlarda fail neticeyi istemez; sonuç, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranıştan doğar. Trafik kazaları, iş kazaları ve tıbbi müdahalelerden kaynaklanan ölüm ve yaralanmalar bu grubun en sık görülen örnekleridir. Dosyanın sonucu büyük ölçüde kusur raporuna ve taksirin basit mi yoksa bilinçli mi olduğuna bağlıdır. Av. Beste Bayram, bu dosyalarda şüpheli ve sanık müdafiliği ile mağdur ve yakınlarının vekilliğini üstlenmektedir.
Trafik Kazası ve Taksirli Suçlar kapsamında verilen hukuki destek
- Ölümlü ve yaralanmalı trafik kazalarında savunma
- Kusur ve bilirkişi raporlarına itiraz, Adli Tıp raporu talepleri
- Alkollü veya ehliyetsiz araç kullanma, trafik güvenliğini tehlikeye sokma
- İş kazalarında işveren ve iş güvenliği sorumlularının savunması
- Tıbbi müdahaleden kaynaklanan ölüm ve yaralanma iddiaları
- Uzlaştırma görüşmelerinin yürütülmesi
- Mağdur ve yakınları adına şikâyet ve davaya katılma
- Sürücü belgesinin geri alınması kararlarına ilişkin başvurular
Taksir, bilinçli taksir ve olası kast
Taksir, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık nedeniyle bir davranışın, suçun kanuni tanımında belirtilen neticesi öngörülmeyerek gerçekleştirilmesidir. Kişinin öngördüğü neticeyi istememesine karşın neticenin meydana gelmesi hâlinde bilinçli taksir vardır ve ceza üçte birinden yarısına kadar artırılır (TCK m.22). Alkollü araç kullanmak, kırmızı ışıkta geçmek, yerleşim yerinde aşırı hız yapmak veya hatalı sollama gibi ağır kural ihlalleri uygulamada çoğunlukla bilinçli taksir kabul edilir.
Failin neticeyi öngörmesine rağmen “olursa olsun” diyerek hareket etmesi ise olası kasttır ve kasten işlenen suçun cezası indirilerek uygulanır. Aynı kaza, bu üç nitelendirmeden hangisinin kabul edildiğine göre para cezasına çevrilebilir bir hapis cezasıyla da, yirmi yılı aşan bir hapis cezasıyla da sonuçlanabilir.
Olay yerinden ayrılmayın, yaralılara yardım edilmesini sağlayın ve yetkililere haber verin; yardım veya bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmemesi ayrıca suçtur. Kaza tespit tutanağını okumadan imzalamayın, itirazınız varsa tutanağa yazdırın. Araç içi kamera kayıtlarını ve tanıkların iletişim bilgilerini saklayın.
Kusur raporu neden belirleyicidir?
Taksirli suçlarda sorumluluk kusura dayanır. Trafik kazalarında kaza tespit tutanağı, olay yeri krokisi, kamera ve araç içi kayıtlar, fren izi, hasar durumu ve tanık beyanları esas alınarak bilirkişiden kusur raporu alınır. Sürücünün asli veya tali kusurlu olup olmadığı, yayanın ya da diğer sürücünün kusurunun bulunup bulunmadığı, kazanın kaçınılmaz olup olmadığı bu raporla ortaya konur.
Rapor; tutanaklarla çelişiyorsa, eksik incelemeye dayanıyorsa veya gerekçesizse itiraz edilerek yeni bir bilirkişi heyetinden, gerektiğinde Adli Tıp Kurumu’nun ilgili ihtisas dairesinden ya da üniversitelerin ilgili bölümlerinden rapor alınması istenebilir. Tamamen kusursuz olduğu belirlenen kişi hakkında ceza verilemez; mağdurun kusuru ise cezanın belirlenmesinde dikkate alınır.
Alkollü araç kullanma ve trafik güvenliğini tehlikeye sokma
Alkol veya uyuşturucu madde etkisiyle ya da başka bir nedenle emniyetli bir şekilde araç sevk ve idare edemeyecek hâlde olmasına rağmen araç kullanan kişi, bir kaza meydana gelmese bile trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan cezalandırılır (TCK m.179/3). Karayolları Trafik Kanunu’na göre 1,00 promilin üzerinde alkollü olduğu tespit edilen sürücüler hakkında ayrıca bu hüküm uygulanır.
7571 sayılı Kanunla trafik güvenliğine ilişkin düzenlemeler ağırlaştırılmış; aracıyla ısrarla şerit değiştirerek (“makas atma”) veya kasıtlı kaydırma (“drift”) yaparak trafik güvenliğini tehlikeye sokan davranışlar için de hapis cezası öngörülmüştür. Alkol ölçümünün usulüne uygun yapılıp yapılmadığı, cihazın kalibrasyonu ve kan tahliline ilişkin kayıtlar savunmada incelenir.
İş kazaları ve mesleki sorumluluk
İş kazası sonucu ölüm veya yaralanma meydana gelmesi hâlinde işveren, işveren vekili, şantiye şefi ve iş güvenliği uzmanı gibi kişiler taksirle ölüme neden olma veya taksirle yaralama suçlarından soruşturulabilir. Sorumluluk; risk değerlendirmesinin yapılıp yapılmadığına, iş güvenliği eğitimlerinin verilip verilmediğine, koruyucu donanımın sağlanıp sağlanmadığına ve denetim yükümlülüğünün yerine getirilip getirilmediğine göre belirlenir. Bu dosyalarda görev tanımları, eğitim kayıtları ve iş güvenliği belgeleri ile hazırlanacak savunma, bilirkişi incelemesinin yönünü doğrudan etkiler.
Süreç nasıl ilerler?
- 01Tutanak ve kayıtların incelenmesi
Kaza tespit tutanağı, kroki, kamera kayıtları, alkol raporu ve ifade tutanakları değerlendirilir.
- 02Kusur incelemesi
Bilirkişi raporu incelenir; eksiklik veya çelişki varsa itiraz edilerek yeni rapor istenir.
- 03Taksirin niteliği
Basit taksir – bilinçli taksir – olası kast ayrımına ilişkin savunma hazırlanır.
- 04Uzlaştırma ve zararın giderilmesi
Kapsamdaki fiillerde uzlaştırma yürütülür; zararın giderilmesinin cezaya etkisi değerlendirilir.
- 05Duruşma ve kanun yolu
Asliye ceza veya ağır ceza mahkemesinde savunma yapılır, karara karşı kanun yollarına başvurulur.
Görevli mahkeme ve başvuru mercileri
Taksirle yaralama ve bir kişinin ölümüyle sonuçlanan taksirle öldürme davalarına asliye ceza mahkemesi; birden fazla kişinin ölümüne veya ölümle birlikte yaralanmaya neden olunan hâllerde ağır ceza mahkemesi bakar. Maddi ve manevi tazminat ile destekten yoksun kalma tazminatı talepleri ceza davasından ayrı olarak hukuk mahkemelerinde ve sigorta şirketlerine karşı ileri sürülür; ceza dosyasındaki kusur tespiti bu davaları da etkiler.
Dosyanızı ve elinizdeki belgeleri birlikte değerlendirmek için Kartal’daki büroda yüz yüze ya da çevrim içi görüşme planlanabilir.
Trafik Kazası ve Taksirli Suçlar: sık sorulan sorular
Ölümlü trafik kazasında sürücü tutuklanır mı?
Tutuklama kendiliğinden uygulanmaz; kuvvetli suç şüphesi ile kaçma veya delil karartma şüphesi gibi bir tutuklama nedeninin bulunmasına bağlıdır. Olay yerinden kaçma, alkollü olma veya ağır kusur hâllerinde tutuklama ihtimali artar. Sabit ikametgâh ve delillerin toplanmış olması, adli kontrol talebini güçlendirir.
Taksirle ölüme neden olma cezası paraya çevrilir mi?
Basit taksirle işlenen suçlarda hükmedilen hapis cezası, uzun süreli olsa bile diğer şartların varlığı hâlinde adli para cezasına çevrilebilir. Bilinçli taksir hâlinde bu imkân yoktur.
Karşı tarafla anlaştık, dava düşer mi?
Taksirle yaralama kural olarak şikâyete bağlıdır ve uzlaştırma kapsamındadır; anlaşma hâlinde dosya kapanır. Taksirle ölüme neden olma suçu ise şikâyete bağlı değildir; mağdur yakınlarının şikâyetçi olmaması davayı düşürmez, ancak zararın giderilmiş olması cezanın belirlenmesinde dikkate alınır.
Kusur raporuna itiraz edebilir miyim?
Evet. Raporun tebliğinden sonra süresi içinde gerekçeli itirazda bulunarak ek rapor veya yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınmasını isteyebilirsiniz. İtirazın tutanak, kroki ve kayıtlara dayalı somut gerekçeler içermesi önemlidir.
Son güncelleme: · Av. Beste Bayram
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat ve içtihat değişebilir. Somut olayınız için avukatınıza danışın.

