Malvarlığına karşı suçlar arasında en sık karşılaşılanlar hırsızlık ve yağmadır. İki suç arasındaki temel fark, yağmada malın cebir veya tehdit kullanılarak alınmasıdır; bu fark cezayı birkaç kat ağırlaştırır. Bu dosyalarda kimlik tespitinin sağlıklı yapılıp yapılmadığı, suçun nitelikli hâlinin gerçekten oluşup oluşmadığı ve zararın giderilmesiyle sağlanacak indirimler savunmanın başlıca konularıdır.
Hırsızlık ve Yağma Suçları kapsamında verilen hukuki destek
- Hırsızlık ve nitelikli hırsızlık soruşturma ve davaları
- Yağma (gasp) ve nitelikli yağma davalarında savunma
- Konut dokunulmazlığının ihlali ve mala zarar verme
- Suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesi
- Kamera görüntüsü, parmak izi ve teşhis işlemlerinin denetimi
- Etkin pişmanlık ve uzlaştırma süreçleri
- Suça sürüklenen çocukların savunması
- Mağdur vekili olarak şikâyet ve zararın tahsili
Hırsızlık suçu ve nitelikli hâlleri
Zilyedinin rızası olmadan başkasına ait taşınır bir malı, kendisine veya başkasına yarar sağlamak amacıyla bulunduğu yerden alan kişi hırsızlık suçunu işlemiş olur (TCK m.141). Suçun temel şeklinin cezası bir yıldan üç yıla kadar hapistir.
Kanun, suçun işlendiği yere, mala ve işleniş biçimine göre daha ağır cezalar öngörür (TCK m.142). Kamu kurumlarında veya ibadethanelerde bulunan eşya, herkesin girebileceği bir yerde kilitlenerek ya da bina içinde muhafaza altına alınmış eşya, âdet veya tahsis gereği açıkta bırakılmış eşya hakkında işlenen hırsızlık ile elde veya üstte taşınan eşyanın özel beceriyle alınması (yankesicilik), kilit açarak veya sahte anahtarla işlenmesi, bilişim sistemlerinin kullanılması ve tanınmamak için tedbir alınması başlıca nitelikli hâllerdir. Suçun gece vakti işlenmesi hâlinde ceza yarı oranında artırılır.
Malın değerinin azlığı, kullanıp iade etme amacı (kullanma hırsızlığı) ve ağır ve acil bir ihtiyacın karşılanması gibi hâllerde ise cezada indirim yapılabilir veya ceza verilmeyebilir.
Bir suçun işlenmesiyle elde edilen eşyayı bilerek satın alan veya kabul eden kişi hakkında altı aydan üç yıla kadar hapis ve adli para cezası öngörülmüştür (TCK m.165). Değerinin çok altında, faturasız ve kaynağı belirsiz mal alımlarında dikkatli olunmalıdır.
Yağma (gasp) suçu
Bir başkasını, kendisinin veya yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik bir saldırı gerçekleştireceğinden ya da malvarlığı itibarıyla büyük bir zarara uğratacağından bahisle tehdit ederek veya cebir kullanarak bir malı teslime ya da alınmasına karşı koymamaya mecbur kılan kişi yağma suçunu işlemiş olur (TCK m.148). Temel cezası altı yıldan on yıla kadar hapistir.
Suçun silahla, kişinin kendisini tanınmayacak hâle koymasıyla, birden fazla kişi tarafından birlikte, yol kesmek suretiyle ya da konutta veya işyerinde, beden veya ruh bakımından kendini savunamayacak kişiye karşı, gece vakti işlenmesi hâlinde ceza on yıldan on beş yıla kadar hapistir (TCK m.149). Hukuki bir ilişkiye dayanan alacağın tahsili amacıyla tehdit veya cebir kullanılması hâlinde ise yağma değil, tehdit veya kasten yaralama hükümleri uygulanır (TCK m.150); bu ayrım savunmada sıkça gündeme gelir.
Kimlik tespiti ve deliller
Bu suçlarda mahkûmiyet çoğunlukla kamera görüntüsü, parmak izi, baz istasyonu kayıtları, ele geçen eşya ve mağdurun teşhisine dayanır. Görüntünün kalitesi ve kişiyi ayırt etmeye elverişli olup olmadığı, parmak izinin suç saatinde mi yoksa başka bir zamanda mı bırakıldığı, teşhis işleminin kanundaki usule uygun yapılıp yapılmadığı (benzer özellikte kişiler arasından, yönlendirme olmaksızın, tutanağa bağlanarak) ayrı ayrı denetlenmelidir. Usulsüz teşhis ve tek başına soyut tanıma beyanı mahkûmiyet için yeterli değildir.
Etkin pişmanlık ve uzlaştırma
Hırsızlık, mala zarar verme, güveni kötüye kullanma ve dolandırıcılık gibi suçlarda fail, azmettiren veya yardım edenin pişmanlık göstererek mağdurun zararını aynen geri verme veya tazmin suretiyle tamamen gidermesi hâlinde ceza indirilir (TCK m.168). Kovuşturma başlamadan önce giderilirse indirim üçte ikiye kadar, kovuşturma başladıktan sonra hükümden önce giderilirse yarıya kadardır. Yağma suçunda bu oranlar sırasıyla yarıya ve üçte bire kadardır.
Hırsızlığın temel şekli uzlaştırma kapsamındadır; tarafların anlaşması hâlinde dosya dava açılmadan kapanabilir.
Süreç nasıl ilerler?
- 01Dosya ve görüntülerin incelenmesi
Kamera kayıtları, olay yeri inceleme raporu, parmak izi ve HTS kayıtları değerlendirilir.
- 02Suç vasfının denetimi
Nitelikli hâlin şartları, hırsızlık–yağma ayrımı ve teşebbüs aşaması incelenir.
- 03Zararın giderilmesi
Etkin pişmanlık veya uzlaştırma imkânı değerlendirilir, mağdurla iletişim usulüne uygun kurulur.
- 04Savunma
İfade ve duruşmada delillere ve suç vasfına ilişkin savunma yapılır.
- 05Kanun yolu
Karara karşı istinaf ve temyiz başvuruları.
Görevli mahkeme ve başvuru mercileri
Hırsızlık ve mala zarar verme davalarına asliye ceza mahkemesi, yağma davalarına cezanın miktarına bakılmaksızın ağır ceza mahkemesi bakar. Sanığın on sekiz yaşından küçük olması hâlinde çocuk mahkemeleri görevlidir.
Dosyanızı ve elinizdeki belgeleri birlikte değerlendirmek için Kartal’daki büroda yüz yüze ya da çevrim içi görüşme planlanabilir.
Hırsızlık ve Yağma Suçları: sık sorulan sorular
Çalınan malı geri verirsem ceza alır mıyım?
Zararın tamamen giderilmesi davayı kendiliğinden düşürmez; ancak etkin pişmanlık nedeniyle cezada önemli bir indirim sağlar. Temel hırsızlık suçunda uzlaştırma sağlanırsa dosya kapanır.
Kamera görüntüsünde yüzüm net değil; yine de mahkûm olur muyum?
Görüntünün kişiyi ayırt etmeye elverişli olmaması hâlinde, başka delillerle desteklenmedikçe tek başına mahkûmiyete yeterli sayılmamalıdır. Bilirkişi incelemesi ve diğer delillerle birlikte değerlendirme yapılır.
Alacağımı zorla almak yağma olur mu?
Gerçekten var olan, hukuki bir ilişkiye dayanan alacağın tahsili amacıyla tehdit veya cebir kullanılması hâlinde yağma hükümleri değil, tehdit veya yaralama hükümleri uygulanır. Alacağın varlığı ve miktarı ispatlanmalıdır.
Hırsızlıkta ceza ertelenir mi?
Sonuç ceza iki yıl veya daha az ise ve diğer şartlar bulunuyorsa erteleme veya hükmün açıklanmasının geri bırakılması mümkündür. Nitelikli hâllerde ve gece vakti işlenen suçlarda cezanın alt sınırı yükseldiğinden bu imkânlar daralır.
Son güncelleme: · Av. Beste Bayram
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat ve içtihat değişebilir. Somut olayınız için avukatınıza danışın.
